خانه / آب و انرژی / دور ماندن طرح تعادل‌بخشی آب از اهداف خود/ممانعت از اضافه برداشت ۲ میلیارد متر مکعب بعد از ۴ سال

دور ماندن طرح تعادل‌بخشی آب از اهداف خود/ممانعت از اضافه برداشت ۲ میلیارد متر مکعب بعد از ۴ سال

به گزارش پایگاه خبری آب و انرژی ،طرح احیا و تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی که یکی از طرح های ماندگار وزارت چیت چیان است از سال ۱۳۹۳ مورد بررسی قرار گرفت و بعد از مصوبه شورای عالی آب در سال ۱۳۹۴ رسما عملیات اجرایی و مسئولیت‌های مختلف این طرح تدوین و آغاز شد.

در جلسه پانزدهم شورای عالی آب اعتبارات مورد نیاز برای اجرای این طرح در نظر گرفته شد که در سال ۱۳۹۴ شاهد رشد ۱۴ درصدی اعتبارات نسبت به سال ۹۳ بودیم. در سال ۱۳۹۵ نیز رشد اعتبارات ادامه داشت اما متاسفانه در این سال نیز تنها ۱۰ درصد اعتبارات تخصیص پیدا کرد و همین اعتبارات ناکافی برای یکی از طرح های مناسب برای جلوگیری از برداشت های اضافه از منابع زیرزمینی باعث شد تا این طرح با حرکتی بسیار کند حرکت کند.

حجم آب‌های تجدیدپذیر در ایران ۱۳۰ میلیارد مترمکعب است که به علت تغییر اقلیم و همچنین الگوهای نامناسب مصرف آب، حدود ۲۵ درصد کاهش یافته که در برآوردهای صورت گرفته و بر اساس میانگین سال‌های اخیر، حجم آب تجدیدپذیر در ایران به حدود ۱۰۰ میلیارد مترمکعب کاهش یافته است بنابراین طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب‌های زیرزمینی از این حیث بسیار مهم است و هم اکنون این هدف را در گام نخست با بستن چاه‌های غیرمجاز دنبال می‌کند .اما بر اساس برآوردهای صورت گرفته هم احیای آب‌های زیرزمینی ۲۰ سال زمان خواهد برد.

اجرای طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی در کشور موجب شده تاکنون بیش از ۴۲ هزار حلقه چاه غیرمجاز در کشور مسدود شده و از اضافه برداشت حدود دو میلیارد مترمکعب منابع سفره‌های زیرزمینی ممانعت به عمل آید.

*قرار بود سالانه از برداشت ۱۰ میلیارد متر مکعب ممانعت شود

قرار بود با اجرای طرح احیا و تعادل‌بخشی آب‌های زیرزمینی، سالانه از برداشت ۱۰ میلیارد مترمکعب از منابع آب در دشت‌های کشور جلوگیری شود اما از زمان اجرا تاکنون که حدود ۴ سال از آن می گذرد از اضافه برداشت دو میلیارد متر مکعب ممانعت به عمل آمده است.
در حال حاضر منابع آب زیرزمینی کشور به دلیل برداشت بیش از حد و خشکسالی‌های متوالی سالیان اخیر به وضعیت بحرانی رسیده است به طوری که تشدید افت سطح آب و کسری مخزن در آبخوان‌ها ممنوعیت ۳۸۱ محدوده از ۶۰۹ محدوده مطالعاتی کشور را به دنبال داشته است.
روند رو به ازدیاد بهره برداری‌ها از منابع آب زیرزمینی با راندمان بسیار پائین‌تر از متوسط نرخ جهانی، چه در مبحث انتقال و مصرف در مزرعه و چه در تولید ماده خشک به ویژه در ۱۰ سال اخیر حکایت از خسارت‌های جبران ناپذیر دارد و موجب شده تا روند کاهش منابع آب زیرزمینی شدت بیشتری به خود بگیرد.
هم‌اکنون آبخوان‌های کشور سالانه با میانگین کسری حجم مخزن معادل ۵٫۷ میلیارد متر مکعب مواجه هستند. در ۴۷ سال اخیر مخازن آب زیرزمینی با کسری مخزن ۱۲۵ میلیارد متر مکعبی مواجه شده‌اند که بیش از ۹۰ میلیارد مترمکعب آن در ۲۰ سال اخیر، ۸۰ میلیاردمترمکعب آن در ۱۵ سال اخیر و ۳۸ میلیارد مترمکعب آن مربوط به دوره کوتاه هفت سال گذشته است که این موضوع آینده‌ای چالش برانگیز را برای بخش‌های وسیعی از کشور رقم زده و خواهد زد.
منابع آب زیرزمینی در تأمین آب بخش‌های مختلف کشاورزی، صنعت و شرب کشور سهم موثر و عمده‌ای دارد و تمدن و حیات بخش وسیعی از کشور به آن وابسته است. در وضعیت کنونی  سهم منابع زیرزمینی در تأمین آب کشور (کشاورزی، صنعت و شرب در کشور) بالغ بر ۵۵ درصد نسبت به کل منابع آب است.
نکته حائز اهمیت نقش مهم منابع آب زیرزمینی در تامین نیاز آب شرب آحاد جامعه است که ۶۳ درصد آن از طریق آب‌های زیرزمینی تأمین شده و آب‌های سطحی سهم ۳۷ درصدی را به خود تخصیص می‌دهند. البته در بخش تامین آب شرب روستایی سهم آب‌های زیرزمینی بالغ بر ۸۰ درصد است.
بررسی عملکرد طرح احیا و تعادل بخشی منابع آب زیرزمینی کشور از ابتدای شروع برنامه تاکنون حکایت از انسداد ۴۲ هزار و ۱۸۸ حلقه چاه غیرمجاز دارد که سهم امسال دو هزار و ۹۶۲ حلقه بوده است.

همچنین ببینید

وضعیت سدها بحرانی است

مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران گفت: درحال حاضر وضعیت سدهای ایران بحرانی است و ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × یک =